De stap van dagbesteding naar betaald werk kan voor mensen een grote stap zijn. Het is belangrijk dat dagbesteding en betaald werk goed op elkaar aansluiten en dat mensen duidelijkheid hebben over wat deze stap betekent voor bijvoorbeeld hun inkomen, begeleiding en hun rechten en plichten. Het helpt als zij weten dat er een veilige weg terug is als dat nodig blijkt.
Simpel Switchen richt zich onder andere op mensen die stappen kunnen zetten richting betaald werk. Het Kompas focust daarom op mensen in arbeidsmatige dagbesteding die zich (op termijn) kunnen ontwikkelen naar vormen van betaald werk.
Het Kompas is nu nog gericht op dagbesteding vanuit de Wmo. Dagbesteding vanuit de Wlz wordt later toegevoegd.
Op deze pagina vind je tools om drempels weg te nemen die mensen ervaren bij de overgang van uitkering naar betaald werk.
Daarbij zijn ook ambities geformuleerd. Dit zijn doelen om op deze overgang naartoe werken.
Ook aan de slag met de andere overgangen? Klik dan hier
Meer weten over het Simpel Switchen Kompas? Klik dan hier
Het Kompas is bedoeld voor medewerkers van gemeenten, zorgorganisaties, ontwikkelbedrijven en UWV. Want Simpel Switchen doe je niet alleen. Snel weten wat jij vanuit jouw organisatie kunt doen? Met icoontjes hebben we steeds aangegeven welke tools door welke organisaties te gebruiken zijn.
Soepele overgangen tussen dagbesteding en betaald werk organiseer je samen. Wij pakken dat als regio samen op.
Overzicht van de overgang
De tabellen hieronder geven een overzicht van de drempels, ambities en tools op de overgang van dagbesteding naar betaald werk. De eerste tabel richt zich op overkoepelende systeemdrempels en de ambities en tools die daarbij horen. De tweede tabel gaat over de drempels die mensen ervaren bij de stap van dagbesteding naar betaald werk en de ambities en tools om deze drempels weg te nemen.
Systeem
|
Drempels: wat gaat er mis in (de organisatie van) het systeem? |
Ambities: waar streven we naar? |
Tools: aan de slag! |
|---|---|---|
|
Verbinding tussen werk, inkomen en zorg ontbreekt |
Gezamenlijke visie en samenwerking in de regio Partners in de regio hebben een gezamenlijke visie op het switchen tussen arbeidsmatige dagbesteding en vormen van betaald werk en werken samen om deze visie uit te voeren. In de visie en uitvoering zijn in elk geval de volgende ambities verankerd: |
|
|
Arbeidsmatige dagbesteding als opstap naar vormen van betaald werk Uitgangspunt is dat mensen worden geplaatst op arbeidsmatige dagbesteding, tenzij dit evident niet passend is. Arbeidsmatige dagbesteding is gericht op ontwikkeling richting betaald werk, wanneer dat past bij iemands mogelijkheden. |
| |
|
Beschut werk en banenafspraak zijn regulier, tenzij… Beschut werk en werk via de banenafspraak vinden plaats in een zo regulier mogelijke setting. | ||
|
Ruimte voor samenloop van indicaties en voorzieningen Samenloop van indicaties en voorzieningen is mogelijk. |
|
Mensen
|
Drempels: wat gaat er mis voor mensen? |
Ambities: waar streven we naar? |
Tools: aan de slag! |
|---|---|---|
|
Onvoldoende aansluiting dagbesteding op betaald (beschut) werk Mensen kunnen zich op hun arbeidsmatige dagbestedingsplek onvoldoende ontwikkelen richting vormen van betaald werk. Dat maakt het gat tussen dagbesteding en betaald (beschut) werk soms te groot |
Voldoende dagbestedingsplekken gericht op ontwikkeling richting vormen van betaald werk Gemeenten sturen met financiering en contractering op voldoende plekken in de dagbesteding waar mensen zich kunnen ontwikkelen richting betaald werk. Aanbieders van dagbesteding (waaronder ook sociaal ontwikkelbedrijven) bieden voldoende passend aanbod van plekken waar mensen zich - naar type werkzaamheden en vaardigheden – kunnen ontwikkelen richting betaald werk. |
|
|
Ontwikkelpotentieel onvoldoende leidend bij indicatiestelling en plaatsing Mensen komen niet altijd terecht op ontwikkelgerichte, arbeidsmatige dagbesteding, ook wanneer deze plekken wel beschikbaar zijn. |
Ontwikkelgericht indicatiestellen en plaatsen Gemeenten maken bij Wmo dagbestedingsindicaties onderscheid tussen belevingsgerichte indicaties en arbeidsmatige indicaties. Daarbij geldt:
Aanbieders dagbesteding (waaronder ook sociaal ontwikkelbedrijven):
|
|
|
Onvoldoende gevarieerd aanbod van betaald beschut werk Mensen kunnen niet altijd aan de slag in beschut werk omdat het aanbod aan werkplekken niet past bij hun mogelijkheden, omdat er onvoldoende gevarieerd aanbod aan beschutte werkplekken is |
Gevarieerde beschutte werkplekken Gemeenten stimuleren een zo regulier mogelijke invulling van beschutte werkplekken bij zowel het sociaal ontwikkelbedrijf als bij reguliere (sociaal) ondernemers. Sociaal ontwikkelbedrijven zorgen ervoor dat iedereen die beschut werkt, dat zo regulier mogelijk doet. | |
|
Voorzieningen kwijt: geen weg terug Mensen zetten de stap naar betaald (beschut) werk niet omdat ze bang zijn dat ze hun plek in de dagbesteding, indicatie, voorzieningen en/of uitkering niet terugkrijgen als dat weer nodig is |
Een dakpanconstructie van dagbesteding en betaald (beschut) werk is mogelijk, zodat dagbesteding en betaald (beschut) werk met bijbehorende indicaties en voorzieningen kunnen samenlopen. Gemeenten maken de gelijktijdige inzet van dagbesteding en beschut werk beleidsmatig en financieel mogelijk, stimuleren aanbieders van arbeidsmatige dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken tot samenwerking en monitoren de voortgang. Aanbieders van dagbesteding en aanbieders van betaalde (beschutte) werkplekken zoeken actief samenwerking om arbeidsmatige dagbesteding en betaald (beschut) werk samen te kunnen laten lopen en zo een dakpanconstructie te organiseren. |
|
|
De gemeente organiseert voor mensen die de stap zetten van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald (beschut) werk een makkelijkere en veiligere weg terug naar dagbesteding en/of de uitkering. |
| |
|
Mensen zetten de stap naar betaald (beschut) werk niet omdat dit onzekerheid over de begeleiding betekent |
Tijdens de overstap van dagbesteding naar betaald (beschut) werk is er continuïteit in begeleiding. Gemeenten zorgen beleidsmatig en financieel voor zoveel mogelijk continuïteit in begeleiding en stimuleren aanbieders van dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken om deze continuïteit te organiseren en monitoren de voortgang. Aanbieders van dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken zoeken actief samenwerking om continuïteit in begeleiding mogelijk te maken. |
|
|
Een dakpanconstructie van dagbesteding en betaald (beschut) werk is mogelijk ,waarbij mensen hun begeleider kunnen behouden. Gemeenten maken de gelijktijdige inzet van dagbesteding en beschut werk beleidsmatig en financieel mogelijk, stimuleren aanbieders van arbeidsmatige dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken tot samenwerking en monitoren de voortgang. Aanbieders van dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken zoeken actief samenwerking om arbeidsmatige dagbesteding en betaald (beschut) werk samen te kunnen laten lopen en zo een dakpanconstructie te organiseren. |
| |
|
Instabiel en onvoorspelbaar inkomen Als mensen de stap zetten naar betaald (beschut) werk, kan hun inkomen onvoorspelbaar en instabiel worden. |
Inzicht in financiële gevolgen Mensen die naar betaald (beschut) werk uitstromen weten hoe hun financiële plaatje eruit komt te zien. |
|
|
Negatieve financiële gevolgen beperken Als mensen betaald gaan werken, worden eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk beperkt. Professionals weten hoe ze negatieve gevolgen kunnen beperken. |
|
Drempels
Verkokering
Verbinding tussen werk, inkomen en zorg ontbreekt.
Werk, inkomen en zorg zijn vaak los van elkaar georganiseerd. Binnen en tussen organisaties wordt vanuit eigen regels, doelen en budgetten gewerkt. Hierdoor zijn ondersteuning en voorzieningen bij de overgang naar betaald werk niet bekend en/of onvoldoende op elkaar aangesloten.
Ambitie: Gezamenlijke visie en samenwerking in de regio
Ambitie: Arbeidsmatige dagbesteding als opstap naar vormen van betaald werk
Ambitie: Beschut werk en banenafspraak zijn regulier, tenzij…
Ambitie: Ruimte voor samenloop van indicaties en voorzieningen
Onvoldoende aansluiting dagbesteding op betaald (beschut) werk
Mensen kunnen zich op hun arbeidsmatige dagbestedingsplek onvoldoende ontwikkelen richting vormen van betaald werk. Dat maakt het gat tussen dagbesteding en betaald (beschut) werk soms te groot.
Dagbesteding is lang niet altijd gericht op ontwikkeling richting een volgende stap. Ook in de arbeidsmatige dagbesteding ontbreekt soms het perspectief op ontwikkeling en doorstroom. Bijvoorbeeld doordat er qua werkzaamheden niet altijd wordt gekeken naar hoe deze aansluiten op de arbeidsmarkt. Er wordt dan gefocust op werk dat mensen als leuk of zinvol ervaren, zonder dat wordt bekeken of die werkzaamheden mensen voldoende voorbereiden op wat er op de arbeidsmarkt van hen wordt gevraagd. Dat maakt dat het gat tussen de activiteiten en verwachtingen binnen de dagbesteding en die op een betaalde (beschutte) werkplek groot kan zijn.
Ambitie: Voldoende dagbestedingsplekken gericht op ontwikkeling richting vormen van betaald werk
Ontwikkelpotentieel onvoldoende leidend bij indicatiestelling en plaatsing
Mensen komen niet altijd terecht op ontwikkelgerichte, arbeidsmatige dagbesteding, ook wanneer deze plekken wel beschikbaar zijn.
Bij indicatie en plaatsing wordt vaak ‘voorzichtig’ gekozen. Mensen die zich richting de arbeidsmarkt kunnen ontwikkelen, komen niet altijd terecht op dagbestedingsplekken waar dit mogelijk is. Een ander gevolg is dat beschikbare ontwikkelgerichte arbeidsmatige dagbestedingsplekken onderbenut blijven.
Onvoldoende gevarieerd aanbod van betaald beschut werk
Mensen kunnen niet altijd aan de slag in beschut werk omdat het aanbod aan werkplekken niet past bij hun mogelijkheden, omdat er onvoldoende gevarieerd aanbod aan beschutte werkplekken is.
Uit onderzoek blijkt dat op dagbestedingsplekken vaak beter wordt voldaan aan de voorwaarden voor passend werk dan op beschutte werkplekken. Een soepele overgang stelt daarom ook eisen aan het aanbod van beschutte werkplekken. Als dit aanbod beperkt is tot specifieke werkzaamheden (zoals productiewerk of werk in het groen) in een specifieke omgeving (zoals in een beschutte omgeving ‘binnen’), dan maakt dat het gat tussen dagbesteding en beschut werk voor mensen vaak groot. Dit bemoeilijkt de overgang vanuit dagbesteding.
Voorzieningen kwijt: geen weg terug
Mensen zetten de stap naar betaald (beschut) werk niet omdat ze bang zijn dat ze hun plek in de dagbesteding, indicatie, voorzieningen en/of uitkering niet terugkrijgen als dat weer nodig is
Mensen (en vaker nog: hun omgeving) ervaren veel onzekerheden rondom het recht op voorzieningen die ze nu hebben. In een situatie waarin het nog onzeker is of de stap naar werk wel zal lukken, houdt dit mensen tegen om de stap naar betaald (beschut) werk te zetten.
Verlies van begeleiding
Mensen zetten de stap naar betaald (beschut) werk niet omdat dit onzekerheid over de begeleiding betekent
De stap naar betaald (beschut) werk betekent vaak het verlies van de vertrouwde begeleiding. Begeleiding ziet op meer dan de dagbestedingsactiviteiten en biedt vaak een breder houvast op verschillende levensgebieden. Het verlies van deze begeleiding kan ingrijpend en onzeker zijn, waardoor mensen de stap naar betaald (beschut) werk niet willen zetten.
Instabiel en onvoorspelbaar inkomen
Als mensen de stap zetten naar betaald (beschut) werk, kan hun inkomen onvoorspelbaar en instabiel worden.
De overgang van uitkering naar betaald werk brengt financiële onvoorspelbaarheid en instabiliteit met zich mee. Mensen ontvangen een loon in plaats van of naast een uitkering. Daarnaast kan de hoogte van de eigen bijdrage aan het CAK, het recht op toeslagen en andere voorzieningen veranderen. Vaak kunnen mensen vooraf niet goed overzien wat dit voor hun financiële situatie betekent. Deze onzekerheid maakt dat mensen de stap niet altijd zetten.
Ambities: Systeem
Gezamenlijke visie en samenwerking in de regio
Partners in de regio hebben een gezamenlijke visie op het switchen tussen arbeidsmatige dagbesteding en vormen van betaald werk en werken samen om deze visie uit te voeren.
De visie gaat uit van het principe dat iedereen die dat kan, meedoet op de best passende plek. Op die plek wordt gewerkt aan het ontwikkelen van vaardigheden die nodig zijn om een volgende stap te kunnen zetten. Het stimuleren van ontwikkeling naar die volgende stap staat centraal, of dat nu in arbeidsmatige dagbesteding is, of in (beschut) betaald werk. Dat betekent dat het aanbod aan dagbesteding en vormen van betaald werk in de regio zo op elkaar aansluiten dat mensen makkelijk stappen kunnen zetten. Bij het ontwikkelen en uitvoeren van de visie zijn gemeenten, zorgorganisaties en sociaal ontwikkelbedrijven in de lead en wordt afstemming gezocht met andere betrokken partijen, zoals ervaringsdeskundigen/cliëntenraden, werkgevers, UWV, CIZ, CAK en PRO/VSO. Samen bepalen zij hoe de regionale infrastructuur eruit moet zien en wat nodig is om dit te realiseren:
- Organiseer een overleg tussen betrokken partners in de regio. Dit kan ook een bestaand overleg zijn, zoals het regionaal beraad.
- Werk met elkaar aan een gezamenlijke visie en leg deze vast
- Werk samen uit hoe deze visie concreet vorm krijgt in de regio. Breng de uitgangssituatie in beeld. Benoem: wat heeft elke partij hierin te bieden? Wat vraagt dit van elke partij en van de onderlinge samenwerking? Wat zijn nog witte vlekken die uitvoering van de visie in de weg staan en hoe kunnen we dat met elkaar oplossen?
- Benoem de consequenties van de visie voor de focus, aanpak en bedrijfsvoering van de betrokken organisaties.
- Partners werken samen om de visie in de praktijk te brengen en zo een regionale infrastructuur van passende en op elkaar aansluitende plekken te creëren.
Toolkit Aanbesteden geeft partners in de regio handvatten om – vanuit een gedeelde visie – de aanbesteding, contractering en financiering van dagbesteding zo vorm te geven dat dagbesteding zoveel mogelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van mensen.
Het inspiratiedocument 'Bruggen naar werk’ biedt handvatten om in zes stappen met elkaar constructief in gesprek te gaan over domeinoverstijgende samenwerking in de regio. Naast voorbeelden en achtergrondinformatie, vind je hier checklists, mogelijke gespreksvragen en ander tips.
Klik hier voor het Inspiratiedocument Bruggen naar Werk
De keuzehulp Simpel Switchen helpt mensen die een stap overwegen en hun begeleiders bij het maken van hun keuze. De keuzehulp bestaat uit twee delen en ondersteunt daarmee zowel de professionals als de mensen die een stap willen zetten. Het geeft inzicht aan professionals in de belangrijkste wet- en regelgeving, de belangrijkste spelers en de verschillende vormen van participatie met bijbehorende rechten en plichten. En het geeft inzicht aan de mensen in de voor- en nadelen van het zetten van een stap tussen dagbesteding, beschut werk en een baan bij een reguliere werkgever.
De voorbeeldroutes Simpel Switchen beschrijven vijf persoonlijke verhalen over het switchen tussen verschillende vormen van werk, waaronder de stap van dagbesteding naar betaald werk. De voorbeeldroutes bevatten ook geleerde lessen.
Klik hier voor de Voorbeeldroutes Simpel Switchen
Arbeidsmatige dagbesteding als opstap naar vormen van betaald werk
Uitgangspunt is dat mensen worden geplaatst op arbeidsmatige dagbesteding, tenzij dit evident niet passend is. Arbeidsmatige dagbesteding is gericht op ontwikkeling richting betaald werk, wanneer dat past bij iemands mogelijkheden.
Een zo groot mogelijk deel van de mensen die voor dagbesteding in aanmerking komt, heeft toegang tot arbeidsmatige dagbesteding waar zij zich kunnen ontwikkelen richting betaald werk. Dat betekent ten eerste dat mensen in principe worden geplaatst op arbeidsmatige dagbesteding. Alleen als arbeidsmatige dagbesteding overduidelijk niet passend is, bijvoorbeeld vanwege het type beperking, iemands leeftijd of omdat eerder is gebleken dat arbeidsmatige dagbesteding te veel van iemand vraagt, komen andere vormen van dagbesteding in beeld. Ten tweede stelt dit eisen aan de inrichting van arbeidsmatige dagbesteding: de vaardigheden die mensen leren en de taken die ze uitvoeren moeten aansluiten op een mogelijke volgende stap richting een vorm van betaald werk.
- Partners in de regio spreken af welke organisaties dagbesteding aanbieden (bijvoorbeeld zorgorganisaties, sociaal ontwikkelbedrijven, sociaal ondernemers en/of werkgevers).
- Partners formuleren samen eisen die worden gesteld aan arbeidsmatige dagbestedingsplekken: vaardigheden en type werkzaamheden die aansluiten op de arbeidsmarkt.
- Partners leggen vast hoe er op deze ambitie wordt gestuurd.
Zie voor een nadere uitwerking hiervan:
- Ambitie: Voldoende dagbestedingsplekken gericht op ontwikkeling richting vormen van betaald werk
- Ambitie: ontwikkelgericht indicatiestellen en plaatsen
De weg van waarden is een praktische handreiking voor zorgorganisaties en werkgevers om dagbestedingsplekken in bedrijven te organiseren. Het schetst een gestructureerd proces om meer mensen met een beperking mee te laten doen in arbeidsprocessen. Op een werkplek die past bij hun mogelijkheden.
Klik hier voor de Handreiking De weg van Waarden
In de handreiking Van dagbesteding naar beschut werk vertellen de gemeenten Almere, Amsterdam en Oss en de regio Rijk van Nijmegen hoe zij ervoor zorgen dat mensen op een goede manier een overstap kunnen maken van dagbesteding naar beschut werk.
Klik hier voor de Handreiking Van dagbesteding naar beschut werk
De klantreis van dagbesteding naar beschut werk biedt gemeenten, werkgevers en aanbieders van dagbesteding aanknopingspunten om het switchen tussen dagbesteding en werk te versimpelen. In een klantreis staat de beleving van werknemers, werkgevers en consulenten centraal.
Klik hier voor de Klantreis Van dagbesteding naar beschut werk
Beschut werk en banenafspraak zijn regulier, tenzij…
Beschut werk en werk via de banenafspraak vinden plaats in een zo regulier mogelijke setting.
Partners in de regio zorgen er samen voor dat beschut werk en banenafspraak plaatsvinden in een zo regulier mogelijke setting, waarbij er aandacht is voor begeleidingsbehoefte en ontwikkelmogelijkheden:
- Bespreek wat onder regulier werk wordt verstaan (het is belangrijk om dit te bespreken, omdat er bij partners verschillende beelden kunnen bestaan over wat een reguliere setting is).
- Breng in kaart welke partijen er nodig zijn om dit te waarborgen (sociaal ontwikkelbedrijven, sociaal ondernemers, werkgevers etc.).
- Werk een regionale infrastructuur uit waarin de mogelijke stappen tussen dagbesteding en (beschutte) werkplekken duidelijk en inzichtelijk zijn voor alle betrokken partijen.
Zie voor een nadere uitwerking hiervan:
Ruimte voor samenloop van indicaties en voorzieningen
Samenloop van indicaties en voorzieningen is mogelijk.
Partners in de regio maken het in beleid en uitvoering mogelijk dat indicaties en domeinoverstijgende voorzieningen en samen kunnen lopen:
- Inventariseer welke samenloopmogelijkheden georganiseerd moeten worden. Bijvoorbeeld: Samenloop Wmo-dagbesteding en (beschut) betaald werk, samenloop Wmo-voorzieningen zoals vervoer, of begeleiding en (beschut) betaald werk, samenloop wonen en betaald werken.
- Leg vast hoe deze samenloop georganiseerd wordt: welke partners moeten op welke momenten worden betrokken? Hoe kunnen we ontschot werken organiseren?
- Evalueer periodiek.
Bij de overgang van uitkering naar werk kunnen mensen te maken krijgen met onvoorziene kosten. Het maatwerkbudget is een domeinoverstijgend budget vanuit de gemeente waar sociale teams gebruik van kunnen maken om deze kosten op te vangen. Het budget is snel inzetbaar.
Klik hier voor de Toolkit Maatwerkbudget
De Toolkit Dakpanconstructie geeft handvatten om samenloop van dagbesteding en (beschut) betaald werk mogelijk te maken.
Er is in wet- en regelgeving vaak meer mogelijk dan wordt gedacht, ook waar het gaat om samenloop van indicaties. Dit document beschrijft de meest voorkomende misvattingen.
Ambities: Mensen
Voldoende dagbestedingsplekken gericht op ontwikkeling richting vormen van betaald werk
Gemeenten sturen met financiering en contractering op voldoende plekken in de dagbesteding waar mensen zich kunnen ontwikkelen richting betaald werk. Aanbieders van dagbesteding (waaronder ook sociaal ontwikkelbedrijven) bieden voldoende passend aanbod van plekken waar mensen zich - naar type werkzaamheden en vaardigheden – kunnen ontwikkelen richting betaald werk.
Om de overstap naar betaald (beschut) werk te realiseren, is het belangrijk dat gemeenten en aanbieders van dagbesteding, zoals zorgorganisaties, sociaal ontwikkelbedrijven of sociaal ondernemers, samen zorgen voor voldoende arbeidsmatige dagbestedingsplekken met een focus op vaardigheden en activiteiten die aansluiten bij de stap naar (beschut) werk. Als indicatie: uit onderzoek blijkt dat landelijk ongeveer 25% van de deelnemers aan dagbesteding de mogelijkheid heeft zich te ontwikkelen richting betaald werk. Het is daarbij belangrijk dat arbeidsmatige dagbestedingsplekken gericht zijn op het aanleren van vaardigheden en het uitvoeren van werkzaamheden die beiden gericht zijn op ontwikkeling naar betaald werk.
Het is aan de gemeente om dit onderdeel te maken van het inkoop- en contractmanagementproces. De financiering van dagbesteding moet hierbij aansluiten: deze moet ontwikkeling stimuleren en belonen. Aanbieders van dagbesteding investeren in de ontwikkeling van deelnemers. Als doorstroom naar betaald werk vervolgens betekent dat zij een goede kracht én de bijbehorende financiering verliezen, werkt de financiële prikkel de verkeerde kant op. Als inzet op ontwikkeling bovendien een investering vergt die niet wordt gedekt door de financiering die een dagbestedingsaanbieder ontvangt, geldt hetzelfde. Het is dus zaak om de financiering zo in te richten dat deze ontwikkeling en doorstroom stimuleert.
Het is aan aanbieders van dagbesteding om arbeidsmatige dagbesteding zo in te richten dat deze bijdraagt aan ontwikkeling richting en doorstroom naar betaald werk. Dat betekent dat vaardigheden die worden aangeleerd en het type werkzaamheden die mensen uitvoeren aansluiten bij wat op de reguliere arbeidsmarkt wordt gevraagd.
De Toolkit Aanbesteden geeft partners in de regio handvatten om – vanuit een gedeelde visie – de aanbesteding, contractering en financiering van dagbesteding zo vorm te geven dat dagbesteding zoveel mogelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van mensen.
De weg van waarden is een praktische handreiking voor zorgorganisaties en werkgevers om dagbestedingsplekken in bedrijven te organiseren. Het schetst een gestructureerd proces om meer mensen met een beperking mee te laten doen in arbeidsprocessen. Op een werkplek die past bij hun mogelijkheden.
Klik hier voor de Handreiking De weg van Waarden
In de handreiking Van dagbesteding naar beschut werk vertellen de gemeenten Almere, Amsterdam en Oss en de regio Rijk van Nijmegen hoe zij ervoor zorgen dat mensen op een goede manier een overstap kunnen maken van dagbesteding naar beschut werk.
Klik hier voor de Handreiking Van dagbesteding naar beschut werk
De klantreis van dagbesteding naar beschut werk biedt gemeenten, werkgevers en aanbieders van dagbesteding aanknopingspunten om het switchen tussen dagbesteding en werk te versimpelen. In een klantreis staat de beleving van werknemers, werkgevers en consulenten centraal.
Klik hier voor de Klantreis Van dagbesteding naar beschut werk
Ontwikkelgericht indicatiestellen en plaatsen
Gemeenten maken bij Wmo dagbestedingsindicaties onderscheid tussen belevingsgerichte indicaties en arbeidsmatige indicaties. Daarbij geldt: - Mensen krijgen een arbeidsmatige indicatie, tenzij… Dat wil zeggen: bij twijfel, krijgen mensen een arbeidsmatige indicatie. - De indicatie is richtinggevend voor het type dagbestedingsplek waarop mensen worden geplaats. Dat wil zeggen: met een arbeidsmatige indicatie, krijgen mensen een arbeidsmatige dagbestedingsplek. Die arbeidsmatige dagbestedingsplek is gericht op het aanleren van vaardigheden en het uitvoeren van werkzaamheden die een stap naar betaald werk mogelijk maken. Aanbieders van dagbesteding (waaronder ook sociaal ontwikkelbedrijven): - Plaatsen mensen in principe op een arbeidsmatige dagbestedingsplek, tenzij vooraf duidelijk is dat dit voor hen geen meerwaarde biedt. Die arbeidsmatige dagbestedingsplek is gericht op het aanleren van vaardigheden en het uitvoeren van werkzaamheden die een stap naar betaald werk mogelijk maken. - Organiseren arbeidsmatige dagbestedingsplekken (ook) op locatie bij reguliere werkgevers.
Bij de indicatiestelling voor en plaatsing op dagbesteding is het belangrijk dat niet alleen gekeken wordt naar of mensen op dit moment in aanmerking komen voor dagbesteding. Onderdeel van de indicatiestelling en plaatsing is ook het ontwikkelperspectief: heeft iemand op termijn de mogelijkheid om zich te ontwikkelen richting betaald werk? Daarbij geldt dat mensen in principe op arbeidsmatige dagbesteding worden geïndiceerd en geplaatst, tenzij vooraf duidelijk is dat dit voor hen geen meerwaarde biedt of niet haalbaar is. De stap van arbeidsmatige naar belevingsgeörienteerde dagbesteding wordt meestal gezien als makkelijker te maken is dan de stap andersom. Voor aanbieders van dagbesteding geldt ook dat arbeidsmatige, ontwikkelgerichte dagbesteding niet alleen intern, maar bijvoorbeeld ook op locatie bij reguliere werkgevers kan worden georganiseerd.
Het Inspiratiedocument Indicatiestellen geeft gemeenten en zorgorganisaties praktische handvatten en een stappenplan voor de inrichting van ontwikkelgerichte indicatiestelling voor de Wmo-dagbesteding.
Gevarieerde beschutte werkplekken
Gemeenten stimuleren een zo regulier mogelijke invulling van beschutte werkplekken bij zowel het sociaal ontwikkelbedrijf als bij reguliere (sociaal) ondernemers. Sociaal ontwikkelbedrijven zorgen ervoor dat iedereen die beschut werkt, dat zo regulier mogelijk werk doet.
Om de overstap naar betaald beschut werk te realiseren, is het belangrijk dat gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven samen zorgen voor voldoende gevarieerde (beschutte) werkplekken. Daarbij geldt voor alle typen beschutte werkplekken: regulier, tenzij… Dat betekent:
- Beschut werk wordt zoveel mogelijk op locatie bij reguliere werkgevers georganiseerd.
- Waar beschut werk intern bij het sociaal ontwikkelbedrijf moet worden georganiseerd, dan sluit dit qua type werkzaamheden en het ontwikkelen van vaardigheden zoveel mogelijk aan op (doorstroom naar) de reguliere arbeidsmarkt.
Dakpanconstructie
Een dakpanconstructie van dagbesteding en betaald (beschut) werk is mogelijk, zodat: - Dagbesteding en betaald (beschut) werk met bijbehorende indicaties en voorzieningen kunnen samenlopen - Mensen tijdens de overgang van dagbesteding naar betaald werk continuïteit in begeleiding behouden - Er een veilige weg terug is Gemeenten maken de gelijktijdige inzet van dagbesteding en beschut werk beleidsmatig en financieel mogelijk, stimuleren aanbieders van arbeidsmatige dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken tot samenwerking en monitoren de voortgang. Aanbieders van dagbesteding en aanbieders van betaalde (beschutte) werkplekken zoeken actief samenwerking om arbeidsmatige dagbesteding en betaald (beschut) werk samen te kunnen laten lopen en zo een dakpanconstructie te organiseren. Maak daarbij afspraken over hoe tijdens de overgang continuïteit van begeleiding wordt geboden,
De overstap van dagbesteding naar betaald (beschut) werk is voor mensen vaak een grote en onzekere stap. Het kan helpen als deze overgang geleidelijk verloopt. Dat kan met het aanbieden van een dakpanconstructie, waarbij dagbesteding en betaald (beschut) werk voor een periode, of waar nodig structureel, overlappend naast elkaar kunnen worden uitgevoerd. Op die manier kunnen mensen geleidelijk de overstap van dagbesteding naar betaald (beschut) werk maken met behoud van de eigen dagbestedingsplek en de vertrouwde begeleiding en met behoud van de dagbestedingsindicatie en de voorzieningen die daarbij horen.
De Toolkit Dakpanconstructie Dagbesteding en Betaald Werk biedt praktische tips en handvatten om de organisatie en financiering van dakpanconstructies vorm te geven.
Veiligere terugkeer
De gemeente organiseert voor mensen die de stap zetten van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald (beschut) werk een makkelijkere en veilige weg terug naar dagbesteding en/of de uitkering.
Voor mensen die de stap zetten van dagbesteding naar betaald (beschut) werk, wordt een veilige weg terug georganiseerd. Wanneer betaald (beschut) werk niet haalbaar blijkt, kunnen mensen terugkeren naar een bekende of vergelijkbare dagbestedingslocatie en – als zij hier nog recht op hebben – naar de uitkering.
Het Inspiratiedocument Terugkeerafspraak biedt handvatten en voorbeelden van hoe terugkeerafspraken vorm te geven en vast te leggen zijn.
Continuïteit in begeleiding
Tijdens de overstap van dagbesteding naar betaald (beschut) werk is er continuïteit in begeleiding. Gemeenten zorgen beleidsmatig en financieel voor zoveel mogelijk continuïteit in begeleiding en stimuleren aanbieders van dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken om deze continuïteit te organiseren en monitoren de voortgang. Aanbieders van dagbesteding en betaalde (beschutte) werkplekken zoeken actief samenwerking om continuïteit in begeleiding mogelijk te maken.
Voor mensen die de stap zetten van dagbesteding naar betaald (beschut) werk, wordt een veilige weg terug georganiseerd. Wanneer betaald (beschut) werk niet haalbaar blijkt, kunnen mensen terugkeren naar een bekende of vergelijkbare dagbestedingslocatie en – als zij hier nog recht op hebben – naar de uitkering.
Het Inspiratiedocument Terugkeerafspraak biedt handvatten en voorbeelden van hoe terugkeerafspraken vorm te geven en vast te leggen zijn.
Inzicht in financiële gevolgen
Mensen die naar betaald (beschut) werk uitstromen weten hoe hun financiële plaatje eruit komt te zien.
Dit inzicht gaat over inzicht in het maandelijks netto inkomen, maar ook gevolgen voor toeslagen en (het recht op) andere voorzieningen. Ook is duidelijk wat de stap naar betaald werk betekent voor het recht op uitkering.
Door een gesprek over inkomsten te voeren met mensen die vanuit een uitkering gaan werken, wordt het financiële plaatje duidelijk bij de stap naar werk. Mensen kunnen zich voorbereiden op eventuele knelpunten en professionals kunnen waar mogelijk oplossingen inzetten.
Het Nibud heeft de Uitkeringnaarwerk-berekenaar ontwikkeld. De tool is bedoeld voor professionals om mensen inzicht te geven in wat de gevolgen voor hun inkomen zijn als zij vanuit een uitkering gaan werken of meer gaan werken.
Klik hier voor de Van uitkering naar werk berekenaar
Bekijk voor specifieke ambities en tools rondom inkomstenverrekening ook de pagina over Verrekenen van Inkomsten
Negatieve financiële gevolgen beperken
Als mensen betaald gaan werken, worden eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk beperkt. Professionals weten hoe ze negatieve gevolgen kunnen beperken.
Bij de overgang van uitkering naar betaald werk kunnen mensen te maken krijgen met onvoorziene kosten. Het maatwerkbudget is een domeinoverstijgend budget vanuit de gemeente waar sociale teams gebruik van kunnen maken om deze kosten op te vangen. Het budget is snel inzetbaar.
Klik hier voor de Toolkit Maatwerkbudget
De keuzehulp Simpel Switchen helpt mensen die een stap overwegen en hun begeleiders bij het maken van hun keuze. De keuzehulp bestaat uit twee delen en ondersteunt daarmee zowel de professionals als de mensen die een stap willen zetten. Het geeft inzicht aan professionals in de belangrijkste wet- en regelgeving, de belangrijkste spelers en de verschillende vormen van participatie met bijbehorende rechten en plichten. En het geeft inzicht aan de mensen in de voor- en nadelen van het zetten van een stap tussen dagbesteding, beschut werk en een baan bij een reguliere werkgever.
Klik hier voor de Keuzehulp Simpel Switchen
Bekijk voor specifieke ambities en tools rondom inkomstenverrekening ook de pagina over Verrekenen van Inkomsten